Hội thảo về mô hình và cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển khu công nghệ cao của Việt Nam

Ngày 24/03, tại thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH-CN) tổ chức Hội thảo về mô hình và cơ chế, chính sách thúc đẩy khu công nghệ cao (CNC) của Việt Nam. Dự hội thảo có Giáo sư Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TPHCM; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ KH-CN Huỳnh Thành Đạt; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TPHCM Phan Văn Mãi; lãnh đạo UBND nhiều tỉnh thành trong cả nước, lãnh đạo các khu CNC và chuyên gia kinh tế. Thay mặt lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế, UVTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình dự và phát biểu tham luận tại hội thảo.

UVTV Tỉnh ủy - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình phát biểu tại hội thảo

Theo Bộ trưởng Bộ KH-CN Huỳnh Thành Đạt, thời gian qua, Bộ KH-CN và các bộ, ngành liên quan đã tích cực phối hợp xây dựng, tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các chính sách nhằm thúc đẩy hiệu quả thu hút đầu tư vào các khu CNC như các chính sách về thuế, đầu tư, đất đai…

Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ KH-CN đang hoàn thiện dự thảo Nghị định, quy định về khu CNC tập trung vào giải quyết, tháo gỡ một số vướng mắc chính, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn, thúc đẩy việc xây dựng, phát triển khu CNC (như trình tự thủ tục thành lập, mở rộng khu công nghiệp; cơ cấu tổ chức, thẩm quyền ban quản lý; tiêu chí thu hút dự án đầu tư vào khu CNC…) trong bối cảnh pháp luật chuyên ngành đã thay đổi rất nhiều kể từ thời điểm Luật Công nghệ cao ra đời.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Bộ KH-CN Huỳnh Thành Đạt cho rằng, phải nhìn nhận vấn đề thực tế là các nội dung quản lý nhà nước đối với khu công nghệ rất rộng, bao phủ rất nhiều lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh của nhiều pháp luật chuyên ngành khác nhau nên còn nhiều nội dung chưa giải quyết được trong một Nghị định quy định về khu CNC đang được xây dựng, hoàn thiện.

Một trong những vấn đề đang đặt ra từ thực tiễn là việc thu hút nguồn lực từ xã hội để đầu tư hạ tầng cho các khu CNC quốc gia. Một mặt, ngân sách nhà nước không thể đáp ứng nhu cầu vốn để phát triển các khu CNC nên cần thiết phải thu hút nguồn lực từ xã hội. Một mặt nhà nước vẫn cần quản lý các tiêu chí xác định các dự án đầu tư vào các khu CNC để bảo đảm mục tiêu khuyến khích phát triển CNC và chống thất thoát các ưu đãi đối với các doanh nghiệp, dự án trong khu công nghiệp CNC.

Tại hội thảo

Phát biểu tham luận tại hội thảo, UVTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình, khẳng định, tỉnh Thừa Thiên Huế đang tập trung mọi nguồn lực để thực hiện Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 83 của Chính phủ về xây dựng và phát triển tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, trên nền tảng bảo tồn và phát huy giá trị di sản Cố đô Huế, văn hóa Huế với đặc trưng là thành phố văn hoá, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường và thông minh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình, cho biết, đến nay, đã đưa Khu Công nghệ cao Thừa Thiên Huế vào Quy hoạch của tỉnh với tổng diện tích hơn 1.000ha, nằm trên tuyến cao tốc đi qua khu vực miền Trung có vị trí thuận lợi về giao thông và liên kết chặt chẽ với các cơ sở nghiên cứu, đào tạo có trình độ cao như Đại học Huế, Đại học Đà Nẵng và các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm của miền Trung. Mô hình “Khu Công nghệ cao Thừa Thiên Huế” định hướng xây dựng là khu công nghệ cao đa ngành, trọng tâm là Công nghệ thông tin (CNTT), công nghệ sinh học (CNSH) và ứng dụng công nghệ cao trong y dược.

“Trên cơ sở khai thác tiềm năng và lợi thế của địa phương, đó là trung tâm giáo dục đa ngành đa lĩnh vực chất lượng cao, với hạt nhân là Đại học Huế - Đại học vùng đang phát triển thành Đại học Quốc gia theo hướng Đại học nghiên cứu; với trung tâm nghiên cứu công nghệ sinh học miền Trung; trung tâm Y tế chuyên sâu của khu vực Đông Nam Á với hạt nhân là Bệnh viện Trung ương Huế - một trong 03 bệnh viện trọng điểm của cả nước. Tập trung nghiên cứu, ứng dụng CNTT gắn chặt với lợi thể về trung tâm văn hóa – du lịch, trung tâm KHCN lớn của cả nước.” Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình, nhấn mạnh.

Với những định hướng cụ thể này, Khu công nghệ cao Thừa Thiên Huế hoàn toàn có khả năng cung ứng hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ và nguồn nhân lực thuận lợi đáp ứng yêu cầu của hoạt động nghiên cứu, ứng dụng, phát triển công nghệ cao; ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao; sản xuất thử nghiệm sản phẩm công nghệ cao; cung ứng dịch vụ công nghệ cao và cùng phối hợp với Khu công nghệ cao Đà Nẵng tạo động lực phát triển kinh tế xã hội của khu vực Miền Trung – Tây Nguyên.

Tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình đã chỉ ra một khó khăn lớn nhất của địa phương đó là phương án huy động nguồn lực để thực hiện Đề án. Theo tính toán, tổng nhu cầu vốn ước khoảng 6000-7000 tỷ, với nguồn ngân sách nhà nước (ngân sách TƯ chiếm tỷ lệ 35%, ngân sách tổng) chi cho các nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, thiết kế quy hoạch, giải tỏa mặt bằng, rà phá bom mìn, các công trình công cộng, công trình dùng chung. Tuy nhiên, đến nay chưa được bố trí trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.Về nguồn vốn kêu gọi đầu tư theo hướng xã hội hóa: do đang trong quá trình xây dựng Đề án, hạ tầng chưa hoàn thiện, một số chính sách thu hút đầu tư chưa cụ thể nên gặp khó khăn trong việc kêu gọi các nhà đầu tư.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Bình đã có những kiến nghị đến Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn, hỗ trợ tỉnh trong việc xây dựng, hoàn chỉnh Đề án thành lập Khu Công nghệ cao Thừa Thiên Huế trình Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt để có cơ sở pháp lý triển khai các thủ tục tiếp theo. Đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư kiến nghị Chính phủ ưu tiên bố trí nguồn ngân sách Trung ương hỗ trợ cho tỉnh Thừa Thiên Huế trong công tác lập, xây dựng Đề án thành lập Khu công nghệ cao, quy hoạch xây dựng, đầu tư hạ tầng trục chính kết nối Khu công nghệ cao; cũng như hỗ trợ mời các nhà tư vấn quốc tế xây dựng tầm nhìn, định hướng, quy hoạch thành lập và kêu gọi đầu tư Khu công nghệ cao. Hỗ trợ đầu tư các dự án quan trọng về kết cấu hạ tầng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2021-2025 từ nguồn ngân sách Trung ương quản lý. Có cơ chế chính sách ưu tiên áp dụng các phương thức huy động vốn đa dạng, từ nguồn ngân sách nhà nước (bao gồm chương trình mục tiêu, mục tiêu quốc gia, ODA, trái phiếu Chính phủ, các quỹ phát triển Trung ương, phát hành trái phiếu công trình...) để đầu tư đồng bộ hạ tầng. Hỗ trợ cho Thừa Thiên Huế trong việc tìm kiếm các đối tác, nhà đầu tư chiến lược tham gia quá trình hình thành phát triển Khu công nghệ cao nhằm thúc đẩy quá trình thành lập khu công nghệ cao một cách có hiệu quả.

Hội thảo lần này là dịp Bộ KH-CN tiếp nhận thêm những ý kiến để tháo gỡ một số vướng mắc, chính sách, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn, thúc đẩy việc xây dựng, phát triển khu CNC.